Voor een vereniging van appartementseigenaren te Hilversum hebben wij op verzoek van het bestuur onderzoek uitgevoerd naar de oorzaak van zichtbare betonschades aan een zeer jong complex. Diversen roestpitten waren al zichtbaar tijdens de oplevering van dit complex. Om richting te geven aan een passende oplossing hebben wij het betonschade beeld geïnventariseerd en uit uiteindelijk bepaald wat de oorzaak is. Aanvullend hebben wij een onderhoudsadvies en begroting aangeleverd welke ter aanvulling van de meerjaren onderhoudbegroting (MJOP) kan worden toegepast.

Structureel zichtbare roestpitten

Tijdens de gehouden inspectie constateren wij structureel zichtbare roestpitten aan de oppervlakte van de prefab- betonelementen. Het betreft oppervlaktes van balkonvloeren, diktekanten en gevelplaten (balkon afschermingen). Plaatselijk zijn onder garantie roestpitten verwijderd en hersteld, onduidelijk is welk type / soort mortel hiervoor is toegepast. Reparaties aan de balkonvloeren zijn zeer lastig vanwege het reliëf / oppervlakte structuur welke vanuit de prefab fabriek is toegepaste als anti- slip.

Het aantal zichtbare roestpitten varieert van 1 tot 2 per m2 betonoppervlakte tot plaatselijk 10 tot 15 stuks per m2. De appartementseigenaren ervaren een zichtbare toename vanaf de oplevering zodat mag worden aangenomen dat de aantallen structureel zal toenemen tot aantallen die onacceptabel zijn. Visueel zal dit zeer jonge complex binnen afzienbare tijd er storend uit gaan zien omdat langs de gevelvlakken en diktekanten van de balkons roestsporen zichtbaar zullen worden, plaatselijk zijn er al sporen zichtbaar.

Schade aan de betondekking is (nog) niet zichtbaar zodat er voorlopig nog geen constructieve schades zijn ontstaan.

De hijsoog voorzieningen zijn naar onze mening te zichtbaar gerepareerd en onduidelijk is welke type mortel voor deze reparaties zijn uitgevoerd.

Globale inventarisatie (2 torens)

Betonnen geveldeel

Aantal m2

Aantal roestpitten

Maximaal toelaatbaar

Balkonvloeren

364 m2

750 stuks

220 stuks

Diktekanten

108 m2

306 stuks

65 stuks

Betonvlakken / platen

348 m2

960 stuks

210 stuks

Wanden hellingbaan

70m2

18 stuks

42 stuks

Oorzaak

In eerste instantie worden deze zichtbare roestpitten veroorzaakt door ijzerhoudende stoffen binnen de toegepaste betonmortel samenstelling, deze ijzerhoudende stoffen zitten in het toeslagmateriaal. Door de betoncentrale, leverancier aan de prefab- fabriek, is de samenstelling niet goed gecontroleerd op vervuiling en of ijzerhoudende stoffen. Op basis van de huidige constateringen is het duidelijk dat de samenstelling te vervuild is met ijzerhoudende stoffen.

Tevens kunnen roestpitten zijn veroorzaakt door vervuiling binnen de bekistingmallen waarbij gedacht moeten worden aan het knoeien van binddraad. Binddraad is nodig om tijdens het vlechten van de betonwapening bij elkaar te houden.

Zonder passende maatregelen om de structurele roestvorming aan de betonnen oppervlaktes tegen te gaan ontstaat versneld aantasting van de betondekking. De ijzerhoudende delen aan de oppervlakte zullen door intreden van vocht en zuurstof uitzetten zodat de beton aan de oppervlakte zal afbrokkelen. De afstand tussen de uiterste oppervlakte en de het betonstaal varieert van 15mm tot 30mm (betondekking), over het algemeen hanteert een prefab- fabriek een geringe dekking zodat aantasting van het betonstaal op de middellange termijn mogelijk is. Wanneer de betondekking doorbroken is zal het achterliggend betonstaal aangetast raken en uitzetten. In deze fase kunnen stukken beton afbrokkelen wat gevaarlijk kan zijn voor de omgeving. Zonder tijdig herstel zal het betonstaal verder aangetast raken en uiteindelijk kunnen bezwijken.

Conclusie

Door de vervuilde samenstelling gaat het natuurlijke slijtageproces sneller dan bij een gezonde samenstelling zodat de appartementeigenaren sneller duurzaam onderhoud moeten gaan plegen. Volgens de geldende NEN 5905 voldoen op dit moment de balkonvloeren, gevelvlakken en diktekanten niet aan de norm. Op basis van het aantal toelaatbare onvolkomenheden wordt de norm ruimschoots overtroffen. Alleen voor de keerwanden nabij de garage entree zijn het aantal onvolkomenheden toelaatbaar.

Gezien het verloop van het ontstaan van de roestpitten verwachten wij dat de aantallen nog veel groter worden, ook de omvang van de pitten zullen groter worden in omvang zodat deze meer gaan opvallen. Onder de getelde pitten zitten hele kleintjes welke binnen een jaar, zonder herstel, in omvang zullen toenemen. Voor een dergelijk duurzaam complex, gesitueerd op een toplocatie, is een dergelijke kwaliteit naar ons inziens niet acceptabel en zal niet bijdragen tot een positieve uitstraling binnen het gebied.